ചോദ്യങ്ങൾ പേപ്പർ 

ക്ലാസ്: IX

വിഷയം: സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം

ചോദ്യങ്ങൾ 1 മുതൽ 8 വരെ (1 സ്കോർ വീതം)

തന്നിരിക്കുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്ന് ശരിയായ ജോഡി തിരഞ്ഞെടുക്കുക.

ഉത്തരം: (A) A-iii, B- i, C- ii

• സ്റ്റാർകാർ (Star Carr) - ഇംഗ്ലണ്ട്

• ഫാഹിയാൻ ഗുഹ (Fa-Hien Cave) - ശ്രീലങ്ക

• സരൈനഹർറായ് (Sarai Nahar Rai) - ഇന്ത്യ

(കുറിപ്പ്: ഓപ്ഷൻ A-യും D-യും ഒരുപോലെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ശരിയായ ഉത്തരം A-iii, B-i, C-ii ആണ്.)

'A' കോളത്തിന് ചേരുന്നത് 'B' കോളത്തിൽ നിന്നും തിരഞ്ഞെടുത്തെഴുതുക.

ഉത്തരം: (B) ii, iii, v

• മൗര്യസാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചത് ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യനാണ്.

• അർത്ഥശാസ്ത്രം മൗര്യകാലഘട്ടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.

• പാടലിപുത്രം മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു.

കാശ്മീർ ഹിമാലയവുമായി ബന്ധപ്പെടാത്തത് ഏത്?

ഉത്തരം: (C) ബാരലച്ചാ ലാ, റോഹ്‌താങ്‌ എന്നിവ പ്രധാന ചുരങ്ങളാണ്.

ഈ ചുരങ്ങൾ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഭേദഗതിക്ക് പാർലമെന്റിന്റെ ഇരു സഭകളുടെയും പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷം ആവശ്യമുള്ളത് താഴെ പറയുന്നതിൽ ഏതിനാണ്?

ഉത്തരം: (A) മൗലിക അവകാശങ്ങൾ, (D) മാർഗനിർദ്ദേശക തത്വങ്ങൾ.

മൗലിക അവകാശങ്ങളിലും (A) മാർഗനിർദ്ദേശക തത്വങ്ങളിലും (D) ഭേദഗതി വരുത്തുന്നതിന് പാർലമെന്റിന്റെ പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷം ആവശ്യമാണ്. ചോദ്യത്തിന് ഒന്നിലധികം ശരിയുത്തരങ്ങളുണ്ട്.

മരുസ്ഥലി ഏതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?

ഉത്തരം: (B) ഥാർ മരുഭൂമി

'നവീന ശിലായുഗ വിപ്ലവം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടെത്തി എഴുതുക.

ഉത്തരം: (D) i, iv, v

കൃഷിയുടെ ഫലമായി ധാന്യങ്ങൾ സംഭരിക്കാൻ തുടങ്ങി (i), കാർഷിക ഗ്രാമങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു (iv), സ്ഥിരവാസം ആരംഭിച്ചു (v) എന്നിവ നവീന ശിലായുഗത്തിലെ പ്രധാന മാറ്റങ്ങളാണ്.

'കേരളത്തിലേക്ക് പുതിയ തീവണ്ടി അനുവദിച്ചു', 'ഇന്ത്യ ശ്രീലങ്കയുമായി കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു' - ഈ വാർത്തകൾ ഏത് ലിസ്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്?

ഉത്തരം: (A) യൂണിയൻ ലിസ്റ്റ്

റെയിൽവേ, അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകൾ എന്നിവ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്ന വിഷയങ്ങളാണ്.

A കോളത്തിന് ഉചിതമായത് B കോളത്തിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തി എഴുതുക: പരുക്കൻ ശിലാ ഉപകരണങ്ങൾ.

ഉത്തരം: (D) a (പ്രാചീനശിലായുഗം)

ചോദ്യങ്ങൾ 9 മുതൽ 13 വരെ (2 സ്കോർ വീതം)

ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന ഉൽപാദക ഘടകങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന പ്രതിഫലം ഏതെന്ന് എഴുതുക.

A) ഭൂമി: പാട്ടം

B) മൂലധനം: പലിശ

പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിലെ ഉപകരണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തന്നിരിക്കുന്ന ചാർട്ട് പൂർത്തിയാക്കുക.

A: പരുക്കൻ ശിലായുധങ്ങൾ

B: മധ്യശിലായുഗം (സൂക്ഷ്മശിലായുധങ്ങൾ)

എക്കൽ വിശറികൾ രൂപം കൊള്ളുന്നത് എങ്ങനെ?

പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് നദികൾ സമതലങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ വേഗത പെട്ടെന്ന് കുറയുന്നു. ഇതേ തുടർന്ന് നദികൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന ചരൽ, മണൽ തുടങ്ങിയ വലിയ ഭാരങ്ങൾ താഴ്‌വരയിൽ ഒരു ഫാനിന്റെ ആകൃതിയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് എക്കൽ വിശറികൾ രൂപം കൊള്ളുന്നത്.

കുമയൂൺ ഹിമാലയം, ഗഢ്‌വാൾ ഹിമാലയം എന്നിവ എന്തെന്ന് വ്യക്തമാക്കുക.

സത്‌ലജ്, കാളി എന്നീ നദികൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഹിമാലയൻ ഭാഗമാണ് കുമയൂൺ ഹിമാലയം. ഇതിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ഗഢ്‌വാൾ ഹിമാലയം എന്നും കിഴക്കൻ ഭാഗം കുമയൂൺ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ മധ്യഹിമാലയത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.

മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിലെ പ്രജകൾക്കിടയിൽ സഹവർത്തിത്വവും സമാധാനവും നിലനിർത്തുന്നതിൽ 'അശോക ധമ്മ' എന്ന ആശയം വഹിച്ച പങ്ക് വിലയിരുത്തുക.

അശോകന്റെ 'ധമ്മം' ഒരു മതമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു ധാർമ്മിക നിയമസംഹിതയായിരുന്നു. അഹിംസ, എല്ലാ മതങ്ങളോടുമുള്ള സഹിഷ്ണുത, മുതിർന്നവരോടുള്ള ബഹുമാനം, മൃഗങ്ങളോടുള്ള ദയ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾക്ക് ഇത് ഊന്നൽ നൽകി. ഈ തത്വങ്ങൾ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിലൂടെ, സാമ്രാജ്യത്തിലുടനീളം സാമൂഹിക ഐക്യവും സമാധാനവും വളർത്തിയെടുക്കാനും അതുവഴി തന്റെ വിശാലമായ സാമ്രാജ്യത്തെ ഒന്നിപ്പിച്ചു നിർത്താനും അശോകന് സാധിച്ചു.

ചോദ്യങ്ങൾ 14 മുതൽ 21 വരെ (3 സ്കോർ വീതം)

(എ) ആദ്യകാല വേദകാലത്തിലെയും പിൽക്കാല വേദകാലത്തിലെയും ജനജീവിതം താരതമ്യം ചെയ്യുക.

ഉപജീവനം: ആദ്യകാലത്ത് കന്നുകാലി വളർത്തലായിരുന്നു പ്രധാന തൊഴിൽ. പിൽക്കാലത്ത് കൃഷി മുഖ്യ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി മാറി.

സമൂഹം: ആദ്യകാലത്ത് ഗോത്ര സഭകൾക്ക് (സഭ, സമിതി) പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പിൽക്കാലത്ത് വർണ്ണവ്യവസ്ഥ കർശനമാവുകയും സമൂഹത്തിൽ അസമത്വം വർദ്ധിക്കുകയും സ്ത്രീകളുടെ പദവി താഴുകയും ചെയ്തു.

ആരാധനാരീതി: ആദ്യകാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, അഗ്നി തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിശക്തികളെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് യാഗങ്ങൾക്കും അനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം വർധിക്കുകയും പുതിയ ദേവന്മാരായ പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, ശിവൻ എന്നിവരുടെ പ്രാധാന്യം കൂടുകയും ചെയ്തു.

(അല്ലെങ്കിൽ)

(ബി) ബുദ്ധമത സംഘത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി സമൂഹത്തിൽ ജനാധിപത്യബോധവും മൂല്യബോധവും വളർത്തുന്നതിന് സഹായകമായത് എങ്ങനെ?

ബുദ്ധമത സംഘങ്ങളിൽ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിരുന്നത് ചർച്ചകളിലൂടെയും വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയുമായിരുന്നു, ഇത് ജനാധിപത്യ രീതിക്ക് ഉദാഹരണമാണ്. ജാതി-മത ഭേദമന്യേ എല്ലാവർക്കും സംഘത്തിൽ പ്രവേശനം നൽകിയത് സാമൂഹിക സമത്വത്തിന് ഊന്നൽ നൽകി. അഹിംസ, സത്യം, ആസ്തേയം തുടങ്ങിയ ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകിയത് സമൂഹത്തിൽ മൂല്യബോധം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

(എ) തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാറ്റുകളുടെ ദിശയിൽ പർവതങ്ങളുടെ സ്വാധീനം വ്യക്തമാക്കുക.

തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിന്റെ അറബിക്കടൽ ശാഖയെ പശ്ചിമഘട്ടം തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നതിനാൽ അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ കനത്ത മഴ ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ആരവല്ലി പർവതനിരകൾ ഈ കാറ്റിന് സമാന്തരമായതിനാൽ രാജസ്ഥാനിൽ മഴ കുറയുന്നു. ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ ശാഖയെ ഹിമാലയം തടയുകയും ഗംഗാ സമതലത്തിലൂടെ പടിഞ്ഞാറോട്ട് തിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഉത്തരേന്ത്യയിൽ വ്യാപകമായി മഴ ലഭിക്കുന്നു.

(അല്ലെങ്കിൽ)

(ബി) ഗ്രാഫ് വിശകലനം ചെയ്ത് ആരോഗ്യപരിപാലനത്തിന് ഗവൺമെന്റ് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം വിവരിക്കുക.

നൽകിയിരിക്കുന്ന ഗ്രാഫ് അനുസരിച്ച്, 2020-21 മുതൽ 2024-25 വരെ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾക്കായുള്ള സർക്കാർ വിഹിതം തുടർച്ചയായി വർധിച്ചുവരികയാണ്. ആരോഗ്യമുള്ള ഒരു ജനതയ്ക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കാൻ കഴിയും. മികച്ച ആരോഗ്യപരിപാലനം മനുഷ്യരുടെ കാര്യശേഷിയും ഉത്പാദനക്ഷമതയും വർധിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ, മാനവ വിഭവശേഷി വികസനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമെന്ന നിലയിൽ സർക്കാർ ആരോഗ്യമേഖലയ്ക്ക് ഉയർന്ന പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു എന്ന് ഈ വർധിച്ചുവരുന്ന സാമ്പത്തിക വിഹിതം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

(എ) ഹിമാലയപർവത പ്രദേശങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥയുടെ പ്രത്യേകതകൾ എന്തെല്ലാം?

ഹിമാലയത്തിലെ കാലാവസ്ഥ ഉയരം അനുസരിച്ച് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മിതമായ കാലാവസ്ഥയും ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ അതിശൈത്യവുമാണ്. ശൈത്യകാലത്ത് കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ചയുണ്ടാകും. മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള അതിശീതക്കാറ്റിനെ തടഞ്ഞ് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ കാലാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും ഹിമാലയം ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

(അല്ലെങ്കിൽ)

(ബി) ഭാബർ മേഖലയിൽ നദികൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതിൻ്റെ കാരണം വിശദമാക്കുക.

ഹിമാലയൻ നദികൾ പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുമ്പോൾ ശിവാലിക്കിന്റെ താഴ്‌വരയിൽ വലിയ പാറക്കഷണങ്ങളും ചരലും നിക്ഷേപിക്കുന്നു. സുഷിരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശമാണ് ഭാബർ. ഇവിടത്തെ പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലൂടെ ചെറു നദികളും അരുവികളും അപ്രത്യക്ഷമായി ഭൂമിക്കടിയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.

സൂചനകളിൽ നിന്നും വിവിധതരം ബില്ലുകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പേരെഴുതുക.

(i) മന്ത്രിമാർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ബിൽ: ഗവൺമെന്റ് ബിൽ (സർക്കാർ ബിൽ)

(ii) മന്ത്രിയല്ലാത്ത പാർലമെൻ്റ് അംഗം അവതരിപ്പിക്കുന്ന ബിൽ: പ്രൈവറ്റ് മെമ്പേഴ്സ് ബിൽ (സ്വകാര്യ ബിൽ)

(iii) പൊതു ഖജനാവിലേക്കുള്ള ധനസമാഹരണവും ചെലവഴിക്കലും സംബന്ധിച്ച ബിൽ: മണി ബിൽ (ധനബിൽ)

'അർത്ഥശാസ്ത്രം' എഴുതിയതാര്? അതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന സപ്താംഗങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനെ എത്രമാത്രം സ്വാധീനിക്കുന്നു?

കൗടില്യനാണ് (ചാണക്യൻ) 'അർത്ഥശാസ്ത്രം' എഴുതിയത്.

സപ്താംഗങ്ങൾ (ഏഴ് ഘടകങ്ങൾ): സ്വാമി (രാജാവ്), അമാത്യൻ (മന്ത്രി/ഉദ്യോഗസ്ഥൻ), ജനപദം (പ്രദേശവും ജനങ്ങളും), ദുർഗം (കോട്ട/തലസ്ഥാനം), കോശം (ഖജനാവ്), ദണ്ഡം (സൈന്യം), മിത്രം (സഖ്യകക്ഷികൾ).

ഈ ഏഴ് ഘടകങ്ങളും ശക്തവും പരസ്പര പൂരകവുമാകുമ്പോൾ മാത്രമേ ഒരു രാജ്യത്തിന് സുസ്ഥിരമായ നിലനിൽപ്പും പുരോഗതിയും സാധ്യമാകൂ എന്ന് കൗടില്യൻ വിശ്വസിച്ചു. ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിന്റെ അഭാവം രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയെയും ഐക്യത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തും.

ഏതൻസിലെ ഭരണസംവിധാനം ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തോട് വളരെയധികം സാമ്യമുള്ളതായിരുന്നു. നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ സമർഥിക്കുക.

ഏതൻസിൽ പൗരന്മാർക്ക് നിയമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കുന്നതിനും അവസരമുണ്ടായിരുന്നു. പൊതുവായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിരുന്നത് പൗരന്മാർ ഉൾപ്പെട്ട സഭകളിലായിരുന്നു. ഉദ്യോഗസ്ഥരെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത് നറുക്കെടുപ്പിലൂടെയാണ്. പൗരന്മാരുടെ പങ്കാളിത്തം, നിയമവാഴ്ച തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശിലകളാണ്. എന്നാൽ, സ്ത്രീകളെയും അടിമകളെയും വിദേശികളെയും പൗരന്മാരായി കണക്കാക്കിയിരുന്നില്ല എന്നത് ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിൽ നിന്ന് ഇതിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.

ദാരിദ്ര്യം മാനവ വിഭവശേഷി വികസനത്തിന് വെല്ലുവിളി ആകുന്നതെങ്ങനെ എന്ന് വിവരിക്കുക.

നൽകിയിരിക്കുന്ന വിവരണം അനുസരിച്ച്, ദാരിദ്ര്യം മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിനെയും പുരോഗതിയെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. ദാരിദ്ര്യം മൂലം വ്യക്തികൾക്ക് പോഷകാഹാരം, മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവ ലഭിക്കാതെ പോകുന്നു. ഇത് അവരുടെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ വളർച്ചയെ മുരടിപ്പിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യവുമില്ലാത്ത ഒരു ജനതയ്ക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് കാര്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകാൻ കഴിയില്ല. അങ്ങനെ ദാരിദ്ര്യം വ്യക്തികളെ മാത്രമല്ല, രാജ്യത്തിന്റെ മാനവ വിഭവശേഷി വികസനത്തെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.

തൊഴിലില്ലായ്മ എന്നാൽ എന്ത്? താഴെപ്പറയുന്ന രണ്ട് സന്ദർഭങ്ങൾ ഏത് തൊഴിലില്ലായ്മകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?

തൊഴിലില്ലായ്മ: ജോലി ചെയ്യാൻ സന്നദ്ധതയും കഴിവും ഉണ്ടായിട്ടും യോജിച്ച തൊഴിൽ ലഭിക്കാത്ത അവസ്ഥയാണ് തൊഴിലില്ലായ്മ.

i. പ്രകാശിന്റെ അവസ്ഥ വിദ്യാസമ്പന്നരുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ (Educated Unemployment) ആണ്. ആവശ്യമായ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ ഉണ്ടായിട്ടും അനുയോജ്യമായ തൊഴിൽ ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യമാണിത്.

ii. ടിനുവിന് തൊഴിൽ നഷ്ടമായത് ഘടനാപരമായ തൊഴിലില്ലായ്മ (Structural Unemployment) അല്ലെങ്കിൽ സാങ്കേതിക തൊഴിലില്ലായ്മ (Technological Unemployment) കാരണമാണ്. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വരുന്നതോടെ നിലവിലുള്ള തൊഴിലുകൾ ഇല്ലാതാകുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.

ചോദ്യങ്ങൾ 22 മുതൽ 28 വരെ (4 സ്കോർ വീതം)

(എ) ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന ശിലായുഗ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഏതേത് ശിലായുഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പേരെഴുതുക.

A) ജാർമൊ: നവീനശിലായുഗം

B) നെവാസാ: പ്രാചീനശിലായുഗം

C) സ്റ്റാർകാർ: മധ്യശിലായുഗം

D) ലാസ്കോ: പ്രാചീനശിലായുഗം

(അല്ലെങ്കിൽ)

(ബി) ഭരണഘടനാഭേദഗതിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമാക്കുക.

i) ഭരണഘടനഭേദഗതി എന്നാൽ എന്ത്?

ഭരണഘടനയിൽ പുതിയ വകുപ്പുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയോ, നിലവിലുള്ളവ എടുത്തുമാറ്റുകയോ, ഭേദഗതി വരുത്തുകയോ ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി.

ii) ഏത് അനുച്ഛേദം പ്രകാരമാണ് പാർലമെൻറിന് അധികാരം ലഭിക്കുന്നത്?

അനുച്ഛേദം 368.

iii) ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന രണ്ട് ഭേദഗതി രീതികളുടെ പേരെഴുതുക.

പാർലമെന്റിന്റെ കേവല ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയുള്ള ഭേദഗതി.

പാർലമെന്റിന്റെ പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയുള്ള ഭേദഗതി.

(എ) ഹിമാലയൻ മേഖലയിൽ കൃഷിക്ക് പ്രതികൂലമായ ഘടകങ്ങൾ ഏതെല്ലാം? ഈ പരിമിതികൾ മറികടക്കുന്നത് എങ്ങനെ?

പ്രതികൂല ഘടകങ്ങൾ: ചെങ്കുത്തായ ചരിവുകൾ, കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമിയുടെ കുറവ്, കനം കുറഞ്ഞ മണ്ണ്, അതിശൈത്യം, ദൈർഘ്യമേറിയ വളർച്ചാ കാലം എന്നിവയാണ് പ്രതികൂല ഘടകങ്ങൾ.

മറികടക്കുന്ന രീതി: പർവതച്ചരിവുകളിൽ തട്ടുകളുണ്ടാക്കി കൃഷി ചെയ്യുന്ന തട്ടുതട്ടായുള്ള കൃഷിരീതി (Terrace Farming) ഉപയോഗിച്ച് അവർ ഈ പരിമിതിയെ മറികടക്കുന്നു. ഇത് മണ്ണിടിച്ചിൽ തടയാനും കൃഷിക്ക് സ്ഥലം കണ്ടെത്താനും സഹായിക്കുന്നു.

(അല്ലെങ്കിൽ)

(ബി) ഉത്തരേന്ത്യൻ സമതലങ്ങളിൽ അതിശൈത്യമുണ്ടാകാനുള്ള കാരണങ്ങൾ വിശദമാക്കുക.

സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള അകലം കാരണം കാലാവസ്ഥയിൽ സമുദ്രത്തിന്റെ സ്വാധീനം കുറവാണ്.

ശൈത്യകാലത്ത് ഹിമാലയത്തിലെ മഞ്ഞുമൂടിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വീശുന്ന തണുത്ത കാറ്റ് താപനില കുറയ്ക്കുന്നു.

മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിൽ നിന്ന് വരുന്ന പശ്ചിമ അസ്വസ്ഥതകൾ (Western Disturbances) ഉത്തരേന്ത്യയിൽ മഴയ്ക്കും മഞ്ഞുവീഴ്ചയ്ക്കും കാരണമാവുകയും തണുപ്പ് വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരമെഴുതുക.

i) 'നാഗരികത' എന്ന പദം അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്ത്?

നഗരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും പുരോഗമിച്ചതുമായ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക ജീവിതരീതിയെയാണ് നാഗരികത എന്ന് പറയുന്നത്.

ii) നാഗരിക ജീവിതം ആരംഭിച്ച കാലഘട്ടം ഏത്?

വെങ്കലയുഗം (Bronze Age).

iii) നാഗരികതയുടെ സവിശേഷതകൾ എന്തെല്ലാം?

സ്ഥിരവാസം, ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ, എഴുത്തു വിദ്യ, കച്ചവടം, തൊഴിൽ വിഭജനം, വലിയ നിർമ്മിതികൾ (ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ധാന്യപ്പുരകൾ), ശാസ്ത്ര-കലാ രംഗങ്ങളിലെ പുരോഗതി എന്നിവയാണ് പ്രധാന സവിശേഷതകൾ.

മോക്ഷപ്രാപ്തിക്കായി മഹാവീരൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച തത്വങ്ങൾ ഏതെല്ലാം? അവ ഏത് പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു?

തത്വങ്ങൾ: 1. ശരിയായ ജ്ഞാനം (Right Knowledge) 2. ശരിയായ വിശ്വാസം (Right Faith) 3. ശരിയായ പ്രവൃത്തി (Right Conduct).

ഇവ ത്രിരത്നങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

തന്നിരിക്കുന്ന ഭൂരൂപങ്ങളെ ഇന്ത്യയുടെ രൂപരേഖയിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി പേരെഴുതുക.

(ഇതൊരു ഭൂപടത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തേണ്ട പ്രവർത്തനമാണ്. സ്ഥാനങ്ങൾ താഴെ വിവരിക്കുന്നു):

A) സിവാലിക്: ഹിമാലയത്തിന്റെ ഏറ്റവും തെക്കുഭാഗത്തുള്ള, ഉയരം കുറഞ്ഞ പർവതനിര.

B) കാരക്കോറം: ഇന്ത്യയുടെ വടക്കേ അറ്റത്ത്, ലഡാക്ക് മേഖലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പർവതനിര.

C) ഹിമാദ്രി: ഹിമാലയത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയതും വടക്കുഭാഗത്തുള്ളതുമായ പർവതനിര.

D) നാഗാക്കുന്നുകൾ: ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിയിൽ, നാഗാലാൻഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പൂർവാചൽ മലനിരകളുടെ ഭാഗം.

നിയമനിർമ്മാണം, കാര്യനിർവഹണം, നീതിന്യായം എന്നീ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ യുക്തിസഹമായ ഒരു പരസ്പര നിയന്ത്രണവും ഏകോപനവും സാധ്യമാക്കാൻ നമ്മുടെ ഭരണഘടന ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രസ്താവന സാധൂകരിക്കുക.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന അധികാരത്തെ നിയമനിർമ്മാണം (Legislature), കാര്യനിർവഹണം (Executive), നീതിന്യായം (Judiciary) എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഈ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളും പരസ്പരം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു അധികാര സന്തുലനം (Checks and Balances) ഭരണഘടന ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, പാർലമെന്റ് പാസാക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെങ്കിൽ റദ്ദാക്കാൻ ജുഡീഷ്യറിക്ക് അധികാരമുണ്ട് (ജുഡീഷ്യൽ റിവ്യൂ). കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗത്തെ അവിശ്വാസ പ്രമേയത്തിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കാൻ നിയമനിർമ്മാണ സഭയ്ക്ക് കഴിയും. ജഡ്ജിമാരെ നിയമിക്കുന്നത് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആണെങ്കിലും അവരെ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം നിയമനിർമ്മാണ സഭയ്ക്കുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ഒന്നിനും മറ്റൊന്നിനുമേൽ അമിതമായ അധികാരം ലഭിക്കാത്ത രീതിയിലാണ് ഭരണഘടന രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

മനുഷ്യമൂലധനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ എന്തെല്ലാം?

വിദ്യാഭ്യാസം: അറിവും നൈപുണ്യവും നൽകുന്നു.

ആരോഗ്യ പരിപാലനം: മികച്ച ആരോഗ്യവും കാര്യശേഷിയുമുള്ള തൊഴിലാളികളെ ഉറപ്പാക്കുന്നു.

തൊഴിൽ പരിശീലനം: പ്രത്യേക തൊഴിലുകൾക്ക് ആവശ്യമായ കഴിവുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നു.

പാർപ്പിടം, ശുചിത്വം തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക സൗകര്യങ്ങൾ: മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിത സാഹചര്യം ഒരുക്കുന്നു.

ചോദ്യങ്ങൾ 29, 30 (5 സ്കോർ വീതം)

(എ) മഗധയുടെ വളർച്ചയിൽ അവിടത്തെ ഭൂമിശാസ്ത്ര സവിശേഷതകൾ പ്രധാന കാരണമായിരുന്നുവോ? നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം സാധൂകരിക്കുക.

അതെ, മഗധയുടെ വളർച്ചയിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകൾക്ക് നിർണായക പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.

ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ സമതലം: ഗംഗാതടത്തിലെ എക്കൽ മണ്ണ് കാർഷിക അഭിവൃദ്ധിക്ക് കാരണമായി. ഇത് വലിയൊരു സൈന്യത്തെ നിലനിർത്താൻ സഹായിച്ചു.

ഇരുമ്പയിര് നിക്ഷേപം: ആയുധങ്ങളും കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളും നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഇരുമ്പയിര് സമൃദ്ധമായി ലഭ്യമായിരുന്നു.

വനസമ്പത്ത്: ആനകളെ സൈന്യത്തിനും, തടി കെട്ടിട നിർമ്മാണത്തിനും ഉപയോഗിച്ചു.

പ്രകൃതിദത്തമായ സംരക്ഷണം: തലസ്ഥാനമായ പടലീപുത്രം നദികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു 'ജലദുർഗ്ഗ'വും, ആദ്യകാല തലസ്ഥാനമായ രാജഗൃഹം കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട 'ഗിരിദുർഗ്ഗ'വും ആയിരുന്നു. ഇത് ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകി.

(അല്ലെങ്കിൽ)

(ബി) പ്രാചീനശിലായുഗത്തിലെയും മധ്യശിലായുഗത്തിലെയും മനുഷ്യരുടെ ജീവിതരീതി താരതമ്യം ചെയ്യുക.

ശിലായുധങ്ങൾ: പ്രാചീനശിലായുഗത്തിൽ വലുതും പരുക്കനുമായ ശിലായുധങ്ങളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ മധ്യശിലായുഗത്തിൽ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മവും മൂർച്ചയേറിയതുമായ ചെറിയ ശിലായുധങ്ങൾ (സൂക്ഷ്മശിലായുധങ്ങൾ) ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ഉപജീവനരീതികൾ: പ്രാചീനശിലായുഗത്തിലെ മനുഷ്യർ പൂർണ്ണമായും നായാടിയും ഭക്ഷണം ശേഖരിച്ചും ജീവിച്ച നാടോടികളായിരുന്നു. മധ്യശിലായുഗത്തിൽ വേട്ടയാടൽ തുടർന്നെങ്കിലും, മൃഗങ്ങളെ ഇണക്കി വളർത്താനും സ്ഥിരവാസം തുടങ്ങാനും ആരംഭിച്ചു. ഭക്ഷണരീതിയിലും കൂടുതൽ വൈവിധ്യമുണ്ടായി.

(എ) മധ്യഹിമാലയത്തിൻ്റെ സവിശേഷതകൾ വിശദമാക്കുക.

ഹിമാദ്രിക്ക് തെക്കും ശിവാലിക്കിന് വടക്കുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പർവതനിരയാണ് മധ്യഹിമാലയം അഥവാ ഹിമാചൽ. ഷിംല, മസൂറി, നൈനിറ്റാൾ തുടങ്ങിയ പ്രധാന സുഖവാസ കേന്ദ്രങ്ങളെല്ലാം ഇവിടെയാണ്. കാശ്മീർ, കുളു, കാൻഗ്ര തുടങ്ങിയ മനോഹരമായ താഴ്‌വരകൾ ഈ മേഖലയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. പൈൻ, ഓക്ക്, ദേവദാരു തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ് ഈ പ്രദേശം.

(അല്ലെങ്കിൽ)

(ബി) ഉത്തരേന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ മണ്ണിനങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.

ഉത്തരേന്ത്യൻ സമതലം പ്രധാനമായും രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ഹിമാലയൻ നദികൾ നിക്ഷേപിച്ച എക്കൽ മണ്ണ് (Alluvial Soil) കൊണ്ടാണ്. ഇതിനെ പ്രധാനമായും രണ്ടായി

തിരിക്കാം:

ഖാദർ: നദീതീരങ്ങളിൽ കാണുന്ന പുതിയ എക്കൽ മണ്ണാണിത്. എല്ലാ വർഷവും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ പുതിയ എക്കൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇത് വളരെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമാണ്.

ഭംഗർ: നദികളിൽ നിന്ന് അകലെയായി കാണപ്പെടുന്ന പഴയ എക്കൽ മണ്ണാണിത്. ഖാദറിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഫലഭൂയിഷ്ഠത കുറവാണ്. ഇതിൽ കാൽസ്യത്തിന്റെ അംശം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു.

Question Paper

Class: IX
Subject: Social Science

Questions 1 to 8 (1 Mark each)

1. Choose the correct pair from the given table.
   Answer: (A) A-iii, B- i, C- ii

   • Star Carr - England

   • Fa-Hien Cave - Sri Lanka

   • Sarai Nahar Rai - India
     (Note: Options A and D are given identically in the source. The correct answer is A-iii, B-i, C-ii.)

2. Choose the matching items for Column 'A' from Column 'B'.
   Answer: (B) ii, iii, v

   • The Mauryan Empire was founded by Chandragupta Maurya.

   • Arthashastra is related to the Mauryan period.

   • Pataliputra was the capital of the Mauryan Empire.

3. Which of the following is not related to the Kashmir Himalayas?
   Answer: (C) Bara Lacha La and Rohtang are major passes.
   These passes are located in Himachal Pradesh.

4. Which of the following requires a special majority of both houses of Parliament for amendment?
   Answer: (A) Fundamental Rights, (D) Directive Principles.
   Amending both Fundamental Rights (A) and Directive Principles (D) requires a special majority of the Parliament. The question has more than one correct answer.

5. Marusthali is related to which of the following?
   Answer: (B) Thar Desert

6. Identify and write the changes that can be described as the 'Neolithic Revolution'.
   Answer: (D) i, iv, v
   The major changes in the Neolithic Age were: started storing grains as a result of agriculture (i), agricultural villages were formed (iv), and started settled life (v).

7. 'A new train has been sanctioned for Kerala', 'India signed a treaty with Sri Lanka' - these news items are related to which list?
   Answer: (A) Union List
   Railways and international treaties are subjects that fall under the jurisdiction of the Central Government.

8. Find the appropriate match for Column A from Column B: Rough stone tools.
   Answer: (D) a (Palaeolithic Age)

Questions 9 to 13 (2 Marks each)

9. Write the remuneration received for the factors of production given below.
   A) Land: Rent
   B) Capital: Interest

10. Complete the given chart related to the tools of the Stone Age.
    A: Rough stone tools
    B: Mesolithic Age (Microliths)

11. How are alluvial fans formed?
    When rivers enter the plains from mountainous regions, their velocity decreases suddenly. Consequently, the large loads carried by the rivers, such as gravel and sand, are deposited in the valley in the shape of a fan. This is how alluvial fans are formed.

12. Explain what Kumaon Himalayas and Garhwal Himalayas are.
    The part of the Himalayas situated between the Satluj and Kali rivers is the Kumaon Himalayas. Its western part is known as the Garhwal Himalayas and the eastern part is known as the Kumaon Himalayas. They are parts of the Middle Himalayas.

13. Evaluate the role of 'Ashoka's Dhamma' in maintaining coexistence and peace among the subjects of the Mauryan Empire.
    Ashoka's 'Dhamma' was not a religion but a moral code of conduct. It emphasized concepts like non-violence (Ahimsa), tolerance towards all religions, respect for elders, and kindness to animals. By propagating these principles among the people, Ashoka was able to foster social harmony and peace throughout the empire, thereby unifying his vast kingdom.

Questions 14 to 21 (3 Marks each)

14. (A) Compare the life of people in the Early Vedic Period and the Later Vedic Period.

    • Livelihood: In the early period, cattle rearing was the main occupation. In the later period, agriculture became the primary means of livelihood.

    • Society: In the early period, tribal assemblies (Sabha, Samiti) were important. However, in the later period, the varna system became rigid, social inequality increased, and the status of women declined.

    • Worship: In the early period, they worshipped natural forces like Indra, Varuna, and Agni. In the later period, yajnas (sacrifices) and rituals gained prominence, and new deities like Prajapati, Vishnu, and Shiva became more important.
      (OR)
      (B) How did the functioning of the Buddhist Sangha help in fostering democratic awareness and moral values in society?
      In Buddhist Sanghas, decisions were made through discussions and voting, which is an example of a democratic method. Granting admission to everyone in the Sangha, irrespective of caste or creed, emphasized social equality. The importance given to moral values like non-violence, truth, and non-stealing helped cultivate a sense of values in society.

15. (A) Explain the influence of mountains on the direction of the Southwest Monsoon winds.
    The Western Ghats block the Arabian Sea branch of the Southwest Monsoon, causing heavy rainfall on its western coasts. However, since the Aravalli mountain range is parallel to these winds, Rajasthan receives less rain. The Himalayas block the Bay of Bengal branch and divert it westwards through the Gangetic plain, resulting in widespread rainfall in North India.
    (OR)
    (B) Analyze the graph and describe the importance given by the government to healthcare.
    According to the given graph, the government's allocation for health services has been continuously increasing from 2020-21 to 2024-25. A healthy populace can play a crucial role in the country's economic progress. Better healthcare increases people's efficiency and productivity. Therefore, this increasing financial allocation shows that the government gives high priority to the health sector as a key component of human resource development.

16. (A) What are the climatic features of the Himalayan mountain regions?
    The climate in the Himalayas varies with altitude. Lower regions have a moderate climate, while higher regions experience extreme cold. There is heavy snowfall during winter. The Himalayas also play a crucial role in regulating the climate of the Indian subcontinent by blocking the frigid winds from Central Asia.
    (OR)
    (B) Explain the reason why rivers disappear in the Bhabar region.
    As Himalayan rivers flow down from the mountains, they deposit large boulders and pebbles at the foothills of the Sivalik. This porous region is known as the Bhabar. Small rivers and streams disappear between these rock formations and flow underground.

17. Identify and name the different types of bills from the clues.
    (i) A bill introduced by a minister: Government Bill
    (ii) A bill introduced by a Member of Parliament who is not a minister: Private Member's Bill
    (iii) A bill concerning the collection and expenditure of money from the public exchequer: Money Bill

18. Who wrote 'Arthashastra'? How do the Saptangas mentioned in it influence the existence of a state?
    Kautilya (Chanakya) wrote the 'Arthashastra'.
    Saptangas (Seven Elements): Swami (The King), Amatya (The Minister/Official), Janapada (The Territory and People), Durga (The Fort/Capital), Kosha (The Treasury), Danda (The Army), and Mitra (The Allies).
    Kautilya believed that only when these seven elements are strong and complementary can a state achieve stable existence and progress. The absence of any one of these would weaken the security and unity of the state.

19. The system of governance in Athens was very similar to modern democracy. Justify your opinion.
    In Athens, citizens had the opportunity to make laws and participate directly in administrative matters. Common decisions were made in assemblies that included citizens. Officials were selected by lot. Concepts like citizen participation and the rule of law are the foundation stones of modern democracy. However, the exclusion of women, slaves, and foreigners from citizenship distinguishes it from modern democracy.

20. Describe how poverty becomes a challenge to human resource development.
    According to the given description, poverty undermines human dignity and progress. Due to poverty, individuals are deprived of nutritious food, quality education, and healthcare. This stunts their physical and mental growth. A population lacking education and health cannot contribute significantly to the nation's progress. Thus, poverty adversely affects not only individuals but also the human resource development of the country.

21. What is unemployment? Which types of unemployment are the following two situations related to?
    Unemployment: It is a situation where a person who is willing and able to work does not get a suitable job.
    i. Prakash's situation is Educated Unemployment. This is a situation where a person with the necessary educational qualifications cannot find a suitable job.
    ii. Tinu losing his job is due to Structural Unemployment or Technological Unemployment. This is a situation where existing jobs become obsolete with the advent of new technologies.

Questions 22 to 28 (4 Marks each)

22. (A) Identify and name the Stone Age periods to which the following sites belong.
    A) Jarmo: Neolithic Age
    B) Nevasa: Palaeolithic Age
    C) Star Carr: Mesolithic Age
    D) Lascaux: Palaeolithic Age
    (OR)
    (B) Explain about Constitutional Amendment.
    i) What is a Constitutional Amendment?
    It is the process of adding new articles to the constitution, removing existing ones, or making changes to them.
    ii) Under which article does the Parliament get this power?
    Article 368.
    iii) Name two methods of amendment prescribed by the Constitution.

    • Amendment with a simple majority of the Parliament.

    • Amendment with a special majority of the Parliament.

23. (A) What are the unfavorable factors for agriculture in the Himalayan region? How are these limitations overcome?
    Unfavorable factors: Steep slopes, lack of arable land, thin soil, extreme cold, and a long growing season are the adverse factors.
    How they overcome it: They overcome this limitation by using Terrace Farming, a method of cultivating on steps created on mountain slopes. This helps prevent soil erosion and creates space for cultivation.
    (OR)
    (B) Explain the reasons for extreme cold in the North Indian plains.

    • Due to the distance from the sea, the moderating influence of the sea on the climate is less.

    • In winter, cold winds blowing from the snow-covered regions of the Himalayas lower the temperature.

    • Western Disturbances originating from the Mediterranean Sea cause rain and snowfall in North India, increasing the cold.

24. Answer the questions given below.
    i) What does the word 'Civilization' mean?
    Civilization refers to an advanced social and cultural way of life associated with cities.
    ii) In which period did urban life begin?
    Bronze Age.
    iii) What are the features of a civilization?
    The main features are settled life, administrative systems, writing systems, trade, division of labor, large structures (temples, granaries), and progress in science and arts.

25. What are the principles put forward by Mahavira for attaining Moksha? By what name are they known?
    Principles: 1. Right Knowledge 2. Right Faith 3. Right Conduct.
    These are known as the Triratnas (Three Jewels).

26. Mark and name the given landforms on an outline map of India.
    (This is a map-based activity. The locations are described below):
    A) Sivalik: The southernmost and lowest mountain range of the Himalayas.
    B) Karakoram: The mountain range located at the northernmost tip of India, in the Ladakh region.
    C) Himadri: The highest and northernmost mountain range of the Himalayas.
    D) Naga Hills: Part of the Purvachal range, located on the eastern border of India in Nagaland.

27. Our Constitution has taken care to ensure a rational system of mutual control and coordination among the three branches: Legislature, Executive, and Judiciary. Justify this statement.
    The Indian Constitution divides power into three branches: Legislature, Executive, and Judiciary.
    The Constitution ensures a balance of power through a system of Checks and Balances, where these three branches control each other. For example, the Judiciary has the power to strike down laws passed by the Parliament if they are unconstitutional (Judicial Review). The Legislature can control the Executive through a no-confidence motion. While the Executive appoints judges, the Legislature has the power to remove them. The Constitution is designed in such a way that no single branch gets excessive power over the others.

28. What are the factors that strengthen human capital?

    • Education: Provides knowledge and skills.

    • Healthcare: Ensures a healthy and efficient workforce.

    • Job Training: Develops skills required for specific jobs.

    • Social facilities like housing and sanitation: Provide better living conditions.

Questions 29, 30 (5 Marks each)

29. (A) Were the geographical features of Magadha a major reason for its growth? Justify your opinion.
    Yes, geographical features played a crucial role in the growth of Magadha.

    • Fertile Plain: The alluvial soil of the Ganga basin led to agricultural prosperity. This helped maintain a large army.

    • Iron Ore Deposits: Abundant iron ore was available for making weapons and agricultural tools.

    • Forest Wealth: Elephants were used for the army, and timber for construction.

    • Natural Defense: The capital, Pataliputra, was a 'Jaladurga' (water fort) surrounded by rivers, and the early capital, Rajagriha, was a 'Giridurga' (hill fort) surrounded by hills. This provided protection from enemies.
      (OR)
      (B) Compare the lifestyle of humans in the Palaeolithic and Mesolithic ages.

    • Stone Tools: In the Palaeolithic Age, large and rough stone tools were used. However, in the Mesolithic Age, they began to use smaller, sharper, and more refined stone tools (microliths).

    • Subsistence Methods: Palaeolithic humans were nomads who lived entirely by hunting and gathering. In the Mesolithic Age, while hunting continued, they also began to domesticate animals and start a settled life. There was also more diversity in their diet.

30. (A) Explain the features of the Middle Himalayas.
    The Middle Himalayas, or Himachal, is the mountain range located south of the Himadri and north of the Sivalik. Major hill stations like Shimla, Mussoorie, and Nainital are all located here. Beautiful valleys such as Kashmir, Kullu, and Kangra are a special feature of this region. This area is rich in forests with trees like pine, oak, and deodar.
    (OR)
    (B) Describe the types of soil in the North Indian plains.
    The North Indian plains are primarily formed by Alluvial Soil deposited by Himalayan rivers. It can be mainly divided into two types:

    • Khadar: This is the new alluvial soil found along river banks. It is very fertile as new alluvium is deposited during floods every year.

    • Bhangar: This is the old alluvial soil found away from the rivers. It is less fertile compared to Khadar and has a higher concentration of calcium.